Orgaandonatie: dat doe je toch!?

 

‘Dat dóe je toch!’, zeiden velen in mijn directe omgeving met een spoor van wrevel als de overheidscampagne voor werving van donoren ter sprake kwam. ‘Ik hecht aan goed sterven’ en ‘ik wil het leven leven totdat het klaar is’, hoorde ik mijzelf jaren geleden al zeggen. Tot die tijd had ik me niet verdiept in het onderwerp orgaandonatie, maar een latent intuïtief weten leek in mij wakker te worden. Ik hecht dus aan goed sterven. Maar wat is dat? En waarom zou ik het leven willen leven totdat het klaar is? En wanneer is dat?

in-het-licht-van-sterven Sterven: hier gebeurt iets groots

Vele jaren later ben ik als ervaren hospicewerker sterven gaan zien als een kostbaar en wezenlijk proces van ieder mens. Een proces ook dat autonoom is, waaraan we ons eigenlijk alleen maar kunnen overgeven. Sterven gebeurt aan ons. Iedereen die ooit bij een sterven aanwezig was, zal beseffen: hier gebeurt iets groots.

Ingrijpend en tegennatuurlijk

De rode draad die in mijn boek Een andere kijk op orgaandonatie te ontdekken valt is dat orgaandonatie niet samen gaat met de zorg voor de stervenden. Orgaandonatie is voor het stervensproces ingrijpend, verstorend, belastend, tegennatuurlijk, verwarrend en grensoverschrijdend. De mate waarin orgaandonatie nadelige gevolgen heeft, zal afhangen van het bewustzijn van de persoon die het betreft. Raken we erdoor verward of zijn wij in staat te observeren als een toeschouwer en ons niet te identificeren met wat er gebeurt? Hoe het ook zij, door het hersendoodcriterium wordt de stervensfase van de donor opgerekt en is er geen sprake meer van een natuurlijk doodsmoment.

Vrije keuze

Wie twijfelt over donorschap zou zich heel goed moeten laten informeren. Een andere kijk op orgaandonatie kan daarbij helpend zijn. Het biedt een instrument om te reflecteren op het levenseinde en orgaandonatie om tot een keuze te komen die vrij is van maatschappelijke druk en of druk vanuit de persoonlijke omgeving.

Ineke
Ineke Koedam studeerde aan de UvH en is oud hospice coördinator. Sinds 2003 heeft zij haar eigen praktijk Weerschijn voor sterven, afscheid en rouw. Van 2009-2011 deed zij voor de Engelse neuropsychiater Peter Fenwick onderzoek naar 'end-of-life-experiences' . Ineke schoolt werkers in de terminale zorg, en spreekt en schrijft over sterven, het stervensproces en orgaandonatie.